De schouders

Twaalf mensen zonder wie dit boek niet had gekund, in een paar eerlijke zinnen elk, met per persoon één leestip. Geen heiligen: gewoon mensen die iets bouwden of iets uitzochten en het opschreven voor iedereen die na hen kwam. Dat opschrijven is de hele truc. Daarom staan ze hier.

Daniel Kahneman. Psycholoog die samen met zijn beste vriend de economie binnenviel en er het mensbeeld verving: geen rekenmachine met benen, maar een snel, associatief brein met een trage reserve. Kreeg er in 2002 de Nobelprijs voor de economie voor, als psycholoog. Leestip: Thinking, Fast and Slow, met de zeldzame eerlijkheid om zijn eigen versimpelingen te markeren.

Amos Tversky. De andere helft van die vriendschap, en volgens iedereen die hem kende de scherpste geest die ze ooit ontmoetten. Overleed in 1996, zes jaar voordat het gezamenlijke werk de Nobelprijs kreeg, en die wordt niet postuum uitgereikt. Leestip: The Undoing Project van Michael Lewis, het boek over de vriendschap zelf.

Claude Shannon. Bewees in 1948 dat informatie meetbaar is en dat taal statistische structuur heeft, en legde daarmee het fundament onder alles wat digitaal is, taalmodellen incluis. Jongleerde daarnaast, bouwde onzin-machines en nam zichzelf verfrissend weinig serieus. Leestip: A Mind at Play van Jimmy Soni en Rob Goodman.

Alan Turing. Bedacht de denkbeeldige machine waar elke echte computer een uitvoering van is, en hielp in de Tweede Wereldoorlog de Duitse codes breken. Werd na de oorlog door zijn eigen land vervolgd om wie hij was, en dat hoort er onverbloemd bij verteld. Leestip: Alan Turing: The Enigma van Andrew Hodges.

Ada Lovelace. Schreef in de negentiende eeuw, bij een rekenmachine die alleen op papier bestond, het eerste gepubliceerde programma, en zag als eerste dat zo’n machine ooit meer zou doen dan rekenen: muziek, taal, symbolen. Ze zag het een eeuw te vroeg, en precies goed. Leestip: haar eigen ‘Notes’ bij de analytische machine, online vrij te lezen.

Grace Hopper. Bouwde de eerste compiler, het idee dat je een computer in mensentaal kunt toespreken en de vertaling aan een machine kunt overlaten, en noemde ‘zo doen we het altijd al’ de gevaarlijkste zin in het vak. Bleef tot haar tachtigste in dienst bij de Amerikaanse marine, omdat niemand haar durfde te vervangen. Leestip: Grace Hopper and the Invention of the Information Age van Kurt Beyer.

Margaret Hamilton. Leidde de bouw van de boordsoftware van de maanlandingen en nam foutafhandeling serieus toen dat nog als overdreven gold, wat tijdens de landing van Apollo 11 het verschil bleek. De foto van haar naast een stapel uitgeprinte code zo hoog als zijzelf is het beroemdste beeld uit de softwaregeschiedenis. Leestip: zoek die foto op, en daarna de Apollo-broncode, die openbaar op GitHub staat.

Dennis Ritchie en Brian Kernighan. Ritchie schreef de programmeertaal C en bouwde Unix mee; Kernighan schreef het er samen met hem bij in het beroemdste programmeerboek ooit. Vrijwel elk apparaat dat je vandaag aanraakt, draait direct of indirect op dat werk. Leestip: The C Programming Language, nog altijd het voorbeeld van hoe je compact en helder uitlegt.

Tim Berners-Lee. Bouwde rond 1990 het world wide web, en nam daarna de beslissing waar deze bladzijde op meelift: hij gaf het weg, zonder patent en zonder licentiekosten. Leestip: Weaving the Web, zijn eigen verslag.

Douglas Engelbart. Liet in 1968 in één demonstratie de muis, vensters, hypertekst en videovergaderen zien, decennia voordat de rest van de wereld eraan toe was. De opname heet niet voor niets ‘The Mother of All Demos’. Leestip: die demo, integraal terug te kijken op YouTube.

Dieter Rams. Ontwierp bij Braun de apparaten waar het halve moderne productontwerp op teruggaat, en vatte zijn vak samen in tien principes en drie woorden: minder, maar beter. Goed ontwerp is volgens Rams zo min mogelijk ontwerp, en dit boek heeft geprobeerd dat ook over tekst te laten gaan. Leestip: de documentaire Rams van Gary Hustwit.

Richard Feynman. Natuurkundige met één onwrikbare overtuiging die dit boek heeft geprobeerd na te leven: als je iets niet in gewone taal kunt uitleggen, begrijp je het zelf nog niet. Demonstreerde de oorzaak van de Challenger-ramp met een klem, een rubberen ring en een glas ijswater, live op televisie. Leestip: Surely You’re Joking, Mr. Feynman.